Gemeenten bevinden zich in een unieke positie om discriminatie en racisme aan te pakken. Met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht, is het tijd voor lokale overheden om concrete actie te ondernemen en de verantwoordelijkheid te nemen die hen toekomt.
De gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart bieden een uitgelezen kans om de positie van gemeenten als frontlinie in de strijd tegen discriminatie te versterken. Het is essentieel dat politieke partijen hierin hun verantwoordelijkheid nemen en duidelijke plannen opstellen die ze kunnen implementeren.
Beeld: © Bureau NCDR
De Rol van Gemeenten
Gemeenten zijn de bestuurslaag die het dichtst bij de inwoners staan, hetgeen hen in staat stelt om signalen van discriminatie tijdig op te vangen. Helaas blijkt uit de Monitor lokaal antidiscriminatiebeleid 2025 dat slechts 37% van de gemeenten effectief antidiscriminatiebeleid ontwikkelt. Dit moet verbeteren.
Inwoners ervaren discriminatie dagelijks: op de arbeidsmarkt, in de zorg en in de openbare ruimte. Het is aan gemeenten om structurele maatregelen te nemen die verder gaan dan tijdelijke oplossingen. Een lokale inclusieagenda moet in elke gemeentelijke strategie worden opgenomen om actieve en zichtbare stappen te zetten.
Concrete Actiepunten
Politieke partijen dienen in hun coalitieakkoorden de volgende tien actiepunten op te nemen:
- Antidiscriminatiebeleid opstellen: Ontwikkel een Lokale Inclusieagenda (LIA) die verplicht is voor alle gemeenten.
- Inclusieve dienstverlening prioriteit maken: Integreer een antidiscriminatieparagraaf in al het gemeentelijke beleid.
- Steun voor slachtoffers: Zorg voor adequate nazorg en antidiscriminatievoorzieningen.
- Inclusieve gemeentelijke organisatie: Stimuleer inclusief leiderschap binnen de gemeentelijke diensten.
- Burgerparticipatie: Voer onafhankelijke toetsingen uit en betrek inwoners via een burgerpanel.
- Eindverantwoordelijkheid voor burgemeesters: Maak burgemeesters verantwoordelijk voor het antidiscriminatiebeleid.
- Veilige publieke ruimtes: Creëer inclusieve, toegankelijke, en veilige openbare ruimtes.
- Proactief tegen woondiscriminatie: Ontwikkel en implementeer beleid dat woondiscriminatie actief aanpakt.
- Versterk de rol van de VNG: Vergroot de rol van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten in het beleid tegen discriminatie.
- Jaarlijks de Week tegen Racisme en Discriminatie: Leg nadruk op deze week om bewustzijn te creëren.
Door gezamenlijk en daadkrachtig aan de slag te gaan, kunnen gemeenten het verschil maken. De tijd is gekomen om discriminatie en racisme niet alleen te veroordelen, maar ook daadwerkelijk aan te pakken, zodat elke inwoner volwaardig kan participeren in de samenleving.
Lees hier het manifest.